پایان‌نامه دکتری تهیه شده توسط اوزگه متین اصلان (Özge Metin Aslan) در سال ۲۰۱۳ با عنوان «بررسی رفتارهای بازی در کودکان مهدکودک و رفتارهای زورگویانه ناشی از آن»، با هدف شناسایی قلدری بین همسالان در زمان بازی آزادِ کودکان پیش‌دبستانی انجام شده است. این پژوهش بر روی ۵۵ کودک ۵ تا ۶ ساله در مهدکودک بیژتپه (Beytepe) صورت گرفت. در این مطالعه، بازی کودکان به دقت مورد مشاهده قرار گرفت و انواع، فراوانی و شرایط بروز رفتارهای قلدری و قربانی شدن به طور عمیق تحلیل شد.

یافته‌های به دست آمده نشان می‌دهد که رفتارهای زورگویانه و قربانی شدن، بسته به ویژگی‌های جمعیت‌شناختی مانند سن و جنسیت، به اشکال مختلفی بروز می‌کنند. علاوه بر این، نحوه بازی کودکان و روابط دوستانه آن‌ها، مستقیماً بر احتمال زورگویی یا قرار گرفتن در معرض آن تأثیر می‌گذارد. به عبارت دیگر، الگوهای رفتاری در حین بازی آزاد و کیفیت روابط با همسالان، یکی از مهم‌ترین شاخص‌هایی است که نشان می‌دهد آیا یک کودک در جایگاه قلدر قرار می‌گیرد یا قربانی.

نتایج این تحقیق حاکی از آن است که رفتارهای زورگویانه در مقطع پیش‌دبستانی بسیار رایج‌تر از حد تصور است؛ اما اگر در سنین پایین تشخیص داده شده و از آن پیشگیری شود، این تمایلات در سال‌های آینده به میزان قابل توجهی کاهش می‌یابد. در این نقطه، مشاهدات دقیق معلمان در زمان بازی آزاد، نقش بسیار حیاتی در پیشگیری از قلدری ایفا می‌کند. سپردن مسئولیت‌ها و نقش‌های مثبت به کودکان در کلاس، با تقویت روابط دوستانه میان همسالان، احتمال بروز قلدری را به حداقل می‌رساند.

این مطالعه نشان می‌دهد که مداخله زودهنگام نه تنها مسئولیت معلمان، بلکه وظیفه اساسی تمام نهادهای آموزشی است. با اجرای تکنیک‌های صحیح مشاهده و برنامه‌های آموزشی مبتنی بر حل مسئله، هم مهارت‌های اجتماعی کودکان تقویت می‌شود و هم می‌توان یک محیط بازی امن برای آنان ایجاد کرد. نباید فراموش کرد که مداخله زودهنگام، مؤثرترین راه برای متوقف کردن قلدری بین همسالان، پیش از ریشه دواندن آن است.

برای دسترسی به متن کامل این پایان‌نامه، می‌توانید با استفاده از کد پایان‌نامه ۳۳۹۰۲۷ به وب‌سایت https://tez.yok.gov.tr/ مراجعه کنید. از اوزگه متین اصلان به خاطر این مشارکت ارزشمند در حوزه آموزش پیش‌دبستانی قدردانی می‌کنیم.